هموبارتونلوز یک بیماری عفونی همولیتیک است که توسط باکتریهای متعلق به جنس مایکوپلاسما در سگها و گربهها ایجاد میشود. این باکتریها به سطح گلبولهای قرمز متصل شده و باعث تخریب ایمنی یا غیرایمنی سلولهای قرمز میشوند بیماری میتواند حاد مزمن یا بیعلامت باشد و شدت آن با وضعیت سیستم ایمنی حیوان رابطه مستقیم دارد گربههایی که مبتلا به ویروسهای همراه مانند اف ال ای وی یا اف آی وی هستند در معرض ابتلای شدیدتر قرار دارند سگها کمتر درگیر میشوند و اغلب فقط در شرایط نقص ایمنی یا پس از اسپلنکتومی مشاهده میشوند
پاتوفیزیولوژی هموبارتونلوز در سگ و گربه
باکتریهای هموبارتونلوز با اتصال به سطح گلبولهای قرمز باعث فعال شدن سیستم ایمنی و تخریب سلولهای قرمز میشوند این فرآیند منجر به کمخونی همولیتیک میشود که میتواند حاد یا مزمن باشد در موارد پیشرفته افزایش بیلیروبین سرم و زردی پوست و غشاهای مخاطی رخ میدهد همچنین کاهش تعداد نفرونها و کمخونی پایدار میتواند وضعیت حیوان را پیچیدهتر کند
گونههای مستعد هموبارتونلوز
گربهها:
گربههای جوان و خیابانی بیشتر مستعد ابتلا هستند نژادهای حساس شامل پرشین هیمالیایی و سیامی هستند حیواناتی که سیستم ایمنی ضعیفی دارند یا مبتلا به ویروسهای همراه هستند بیشتر در معرض ابتلا به فرم شدید بیماری قرار دارند
سگها:
سگها کمتر درگیر میشوند و اغلب بیماری در سگهایی مشاهده میشود که اسپلنکتومی انجام دادهاند یا سیستم ایمنی ضعیفی دارند سگهای مسن یا حیواناتی که داروهای سرکوب کننده ایمنی دریافت کردهاند ممکن است علائم شدیدتر نشان دهند
علائم بالینی هموبارتونلوز در سگ و گربه
گربهها:
کمخونی شدید یا متوسط
بیاشتهایی و کاهش وزن
بیحالی و ضعف عمومی
تب متناوب
زردی پوست و غشاهای مخاطی در کمخونی شدید
در بسیاری از گربهها بیماری تا مراحل پیشرفته ممکن است بیعلامت باقی بماند
سگها:
اغلب خفیف یا بیعلامت
در موارد نقص ایمنی یا پس از اسپلنکتومی کمخونی
بیاشتهایی و ضعف
تب و بیحالی
علائم ممکن است به شکل متناوب ظاهر شوند و شدت کمتری نسبت به گربهها داشته باشند
یافتههای آزمایشگاهی و پاراکلینیکی هموبارتونلوز در سگ و گربه
کمخونی همولیتیک با کاهش هماتوکریت و هموگلوبین
مشاهده گلبولهای قرمز آلوده به باکتری در خون محیطی با رنگآمیزی مخصوص
افزایش بیلیروبین در کمخونی شدید
تغییرات آنزیمهای کبدی متغیر
PCR برای تشخیص قطعی و تمایز بین گونههای مختلف مایکوپلاسما
در گربهها بررسی ویروسهای اف ال ای وی و اف آی وی برای تعیین وضعیت سیستم ایمنی توصیه میشود
روشهای تشخیص هموبارتونلوز در سگ و گربه
رنگآمیزی خون محیطی با استفاده از تکنیک گییمسا یا رایت برای مشاهده باکتریها روی سطح گلبولهای قرمز
آزمایش خون و بیوشیمی شامل بررسی هماتوکریت هموگلوبین و بیلیروبین و آنزیمهای کبدی
PCR برای تشخیص قطعی و تمایز گونهها
ترکیب علائم بالینی و سابقه تماس با گربههای مبتلا یا کنهها
تشخیصهای تفریقی هموبارتونلوز در سگ و گربه با سایر بیماریها
کمخونی همولیتیک ایمنی
عفونتهای باکتریایی یا پروتوزوآی دیگر مانند ارلیشیا و آناپلاسما
کمخونی ناشی از فقر تغذیهای یا بیماری مزمن
هیپرتروفی اسپلنیک یا خونریزی داخلی
کمخونی ناشی از دارو یا سموم
درمان هموبارتونلوز در سگ و گربه
دارویی:
آنتیبیوتیکهای حساس به مایکوپلاسما شامل داکسیسایکلین دوسیترومایسین و انروفلوکساسین
درمان ممکن است چند هفته طول بکشد و پاسخ درمانی نیازمند پایش مستمر است
درمان حمایتی:
انتقال خون در کمخونی شدید
مایعات و الکترولیتها برای جلوگیری از دهیدراسیون
کنترل تب و کاهش استرس حیوان
نکات درمانی:
حیوانات مبتلا باید از دیگر حیوانات جدا نگهداری شوند تا از انتقال جلوگیری شود
برخی گربهها ممکن است به شکل ناقل مزمن باقی بمانند
پایش هماتوکریت و وضعیت عمومی حیوان برای جلوگیری از عود ضروری است
نکات کلیدی بالینی هموبارتونلوز در سگ و گربه
بیماری در گربهها میتواند مزمن بیعلامت یا حاد باشد و در حیوانات با نقص ایمنی شدیدتر است
تشخیص زودهنگام با PCR یا بررسی خون محیطی احتمال درمان موفق را افزایش میدهد
در سگها بیماری نادر است و اغلب مرتبط با نقص ایمنی یا اسپلنکتومی است
درمان حمایتی و دارویی محور اصلی مدیریت بیماری است
آگاهی از ناقلین و اقدامات بهداشتی برای پیشگیری از انتشار بیماری حیاتی است