واکسیناسیون سگ و گربه یکی از مهمترین اقدامات پیشگیرانه برای حفظ سلامت حیوانات خانگی است و نقش اساسی در جلوگیری از ابتلا به بیماریهای ویروسی و باکتریایی خطرناک دارد. تزریق واکسن سگ و گربهها باید به وسیله دامپزشک انجام شود و تزریق خانگی واکسن کار اشتباهی است. آگاهی از زمان مناسب واکسیناسیون، برنامه صحیح تزریق واکسنها و رعایت اصول مراقبتی قبل و بعد از واکسیناسیون، تأثیر مستقیمی بر اثربخشی واکسن و سلامت پت شما دارد. در این مطلب، برنامه کامل واکسیناسیون سگ و گربه را بر اساس اصول علمی و دستورالعملهای معتبر دامپزشکی بهصورت ساده و کاربردی بررسی میکنیم.
جدول واکسیناسیون در سگها
| سن | واکسن | بیماریهای تحت پوشش | توضیحات |
| ۶ تا ۸ هفتگی | واکسن DHPP | دیستمپر، پارووویروس، آدنوویروس، پاراآنفلوآنزا | اولین دوز واکسنهای اصلی |
| ۱۰ تا ۱۲ هفتگی | DHPP (دوز دوم) + لپتوسپیروز* | دیستمپر، پارووویروس، آدنوویروس، پاراآنفلوآنزا، لپتوسپیروز | *واکسن لپتوسپیروز در صورت نیاز و بر اساس شرایط منطقه میتواند تجویز شود |
| ۱۴ تا ۱۶ هفتگی | DHPP (دوز سوم) + هاری | دیستمپر، پارووویروس، آدنوویروس، پاراآنفلوآنزا، هاری | تکمیل برنامه اولیه واکسیناسیون |
| ۱۲ ماهگی | DHPP و هاری | یادآور واکسنهای اصلی | اولین دوز یادآور (Booster) |
| سالانه* | DHPP و هاری (و واکسنهای مورد نیاز) | حفظ ایمنی | اغلب به صورت سالانه تزریق واکسنها تکرار میشوند اما در مواردی و با توجه به پروتوکلهای بهداشتی میتوان هر سه سال این تزریق را انجام داد. (واکسنهایی مانند لپتوسپیروز، بوردتلا، آنفلوانزای سگ و لایم بر اساس ریسک تجویز میشوند) |
جدول واکسیناسیون در گربهها
| سن | واکسن | بیماریهای تحت پوشش | توضیحات |
| ۶ تا ۸ هفتگی | واکسن سهگانه (FVRCP) | پنلوکوپنی، هرپس ویروس، کلسی ویروس | اولین دوز واکسن |
| تا ۴ ماهگی | تکرار واکسن سهگانه هر ۳ تا ۴ هفته | پنلوکوپنی، هرپس ویروس، کلسی ویروس | واکسیناسیون تا رسیدن به ۱۶ هفتگی ادامه مییابد. |
| ۴ ماهگی (حدود ۱۶ هفتگی) | هاری | هاری | اولین دوز واکسن هاری |
| ۱۲ ماهگی | FVRCP و هاری | یادآور واکسنهای اصلی | اولین دوز یادآور (Booster) |
| سالانه* | FVRCP و هاری | حفظ ایمنی | اغلب به صورت سالانه تزریق واکسنها تکرار میشوند اما در مواردی و با توجه به پروتوکلهای بهداشتی میتوان هر سه سال این تزریق را انجام داد. |
نکات مهم برای انجام صحیح واکسیناسیون در سگ و گربه
- واکسن هاری بر خلاف سایر واکسنها که به صورت تخفیف حدت یافته هستند، به صورت کشته شده، تجویز میشود. همچنین تزریق این واکسن میتواند از سن ۱۲ هفتگی سگ و گربه انجام شود.
- در صورت تزریق اولین دوز واکسن در سن ۱۶ هفتگی نیاز به تزریق مجدد نیست و میتوان سال بعد دوز بوستر را تزریق کرد.
- واکسنها باید در یخچال نگهداری شوند و مدت زمانی که خارج یخچال هستند حداقل باشد.
- پیش از تزریق واکسن باید معاینه بالینی سگ و گربه به صورت کامل انجام شود و کیتهای مورد نیاز برای حیوان قرار داده شود تا از عدم وجود میکروازگانیسم بیماریزا در بدن حیوان، اطمینان حاصل شود.
- بهتر است که واکسنها به صورت زیرجلدی (SC) تزریق شوند.
- مراقبتهای لازم پس از واکسیناسیون به وسیله صاحب حیوان و توصیه و تجویز دامپزشک انجام شود.